श्रेणी: करियर र पैसा (Career & Finance)
पढ्न लाग्ने समय: लगभग २० मिनेट
अस्वीकरण (Disclaimer): यो लेख विशुद्ध रूपमा वित्तीय साक्षरता र शैक्षिक उद्देश्यका लागि तयार गरिएको हो। यसमा दिइएका जानकारीलाई प्रत्यक्ष लगानी सल्लाहको रूपमा नलिनुहोला। कुनै पनि लगानी निर्णय गर्नुअघि आफ्नो अनुसन्धान आफैं गर्नुस् वा आवश्यक परे प्रमाणित वित्तीय सल्लाहकारसँग परामर्श लिनुस्।
“नेप्सेमा लगाउनुस्, राम्रो छ!” यो सल्लाह तपाईंले कहिले न कहिले सुन्नुभएको होला। कहिलेकाहीँ यो सल्लाहले काम गर्छ, कहिलेकाहीँ मानिसहरू आफ्नो मेहनतको पैसा गुमाउँछन्।
धेरैलाई लाग्छ सेयर बजार जुवा हो। यथार्थ के हो भने, दीर्घकालीन र अनुसन्धानमा आधारित लगानी जुवाखेल होइन। तर बिना बुझाइ गरिने अनुमान अत्यन्त जोखिमपूर्ण हुन सक्छ। सुरुमा सबै कुरा बुझ्न नसक्नु सामान्य हो। धेरै सफल लगानीकर्ताले पनि सानो रकमबाट, गल्ती गर्दै, बिस्तारै सिकेरै यात्रा सुरु गरेका हुन्छन्। यो लेख तपाईंलाई त्यही ज्ञान र अनुशासन दिन लेखिएको हो।
मुख्य सिकाइ
- पहिला सुरक्षा: आपतकालीन कोष बनाएपछि र ऋण नलिएर मात्र लगानी गर्नुस्।
- बजार घट्नु असफलता होइन: राम्रो कम्पनीको सेयर छोटो समयमा घट्न सक्छ। भावनामा होइन, योजना अनुसार निर्णय गर्नुस्।
- अफवाहको पछि नलाग्नुस्: सामाजिक सञ्जालको लहैलहैमा होइन, आफ्नै अध्ययनमा विश्वास गर्नुस्।
- विविधीकरण गर्नुस्: एउटै कम्पनीमा सबै पैसा नखन्याउनुस्।
- दीर्घकालीन सोच: रातारात धनी हुने सपना नदेख्नुस्, कम्तीमा ३-५ वर्षको सोच राख्नुस्।
१. नेप्से भनेको के हो र कम्पनीले सेयर किन जारी गर्छन्?
नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (NEPSE) नेपालको एकमात्र धितोपत्र कारोबार केन्द्र हो। यहाँ नेपाली कम्पनीहरूका सेयर खरिद-बिक्री हुन्छन्।
कम्पनीले सेयर किन जारी गर्छन्? कम्पनीहरूले आफ्नो व्यापार विस्तार गर्न, बैंकको ऋण घटाउन, वा नयाँ परियोजना निर्माणका लागि ठूलो पूँजी जुटाउन सर्वसाधारणलाई सेयर जारी गर्छन्। एउटा कम्पनीको सेयर किन्नु भनेको त्यो कम्पनीको सानो हिस्सेदार बन्नु हो।
नेपाल धितोपत्र बोर्ड (SEBON): यो नेप्सेलाई नियमन गर्ने सरकारी संस्था हो। यसले बजार नियमन गर्ने, नियम बनाउने, र लगानीकर्ता संरक्षणका लागि काम गर्ने गर्छ।
२. सेयरबाट पैसा कसरी कमाइन्छ?
नयाँ लगानीकर्ताको मुख्य प्रश्न यही हुन्छ। सामान्यतया सेयरबाट दुई तरिकाले कमाइन्छ:
- १. पूँजीगत लाभ (Capital Gain): सस्तोमा किनेको सेयर पछि महँगोमा बेच्दा हुने नाफा।
- २. लाभांश (Dividend): कम्पनीले आफ्नो नाफाको केही हिस्सा लगानीकर्तालाई बोनस सेयर वा नगदको रूपमा बाँड्दा।
तर यी दुवै कुरा ग्यारेन्टी हुँदैनन्। कम्पनीको प्रदर्शन कमजोर हुँदा सेयर मूल्य घट्न सक्छ र लाभांश पनि कम वा शून्य हुन सक्छ।
३. बजारमा सेयरको मूल्य किन तलमाथि हुन्छ?
नयाँ लगानीकर्तालाई लाग्छ— “राम्रो कम्पनीको सेयर मूल्य सधैं बढ्नुपर्छ।” तर यथार्थ फरक छ। बजारमा मूल्य कम्पनीको गुणस्तरले मात्र होइन, यी कुराहरूले निर्धारण गर्छ:
- अपेक्षा: कम्पनीले भविष्यमा कति नाफा गर्ला भन्ने लगानीकर्ताको अनुमान।
- तरलता र समग्र अर्थतन्त्र: बैंकमा ब्याजदर घट्दा र ऋण सस्तो हुँदा सेयर बजारमा पैसा ओइरिन्छ र मूल्य बढ्छ।
- मनोविज्ञान र अफवाह: डर, लोभ, अफवाह र भीड मानसिकताले बजारलाई धेरै हदसम्म डोर्याइरहेको हुन्छ।
४. नेप्सेमा कसरी लगानी गर्ने? खाताहरू र प्रक्रिया
नेप्सेमा लगानी गर्न तीन वटा खाता चाहिन्छ:
खाता १: डिम्याट खाता (Demat Account) यो खातामा तपाईंको सेयर विद्युतीय रूपमा सुरक्षित राखिन्छ। यो धेरैजसो बैंक वा क्यापिटलहरूबाट खोल्न सकिन्छ। (लुकेको कुरा: आफ्नो डिम्याट र मेरोसेयर खाता हरेक वर्ष नवीकरण गर्न नबिर्सनुस्, अन्यथा खाता रोक्का हुन सक्छ।)
खाता २: मेरो सेयर (MeroShare) खाता यो प्राथमिक निष्कासन (IPO) भर्न र आफ्नो लगानीको विवरण (पोर्टफोलियो) हेर्न प्रयोग गरिने अनलाइन प्रणाली हो।
खाता ३: दलाल खाता (Broker Account / TMS) बजारमा सूचीकृत भइसकेका सेयरहरू किन्ने-बेच्ने काम दलाल (Broker) मार्फत मात्र हुन्छ। यसका लागि अनलाइन कारोबार प्रणाली (TMS) खाता चाहिन्छ।
- दलाल कसरी छान्ने? दलाल छान्दा सेयर कारोबार गर्ने साथीभाइलाई सोध्नुस्: “के उनीहरूले बेचेको सेयरको पैसा समयमै भुक्तानी दिन्छन्? के सिस्टममा धेरै समस्या आउँछ?” राम्रो सेवा दिने दलाल छान्नु अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ।
५. प्राथमिक बजार (IPO), यथार्थ र आपूर्ति
नेपालमा धेरैजसो नयाँ लगानीकर्ता प्राथमिक निष्कासन (IPO) बाट बजारमा प्रवेश गर्छन्। तर यसका यी यथार्थहरू बुझ्न जरुरी छ:
- सधैं नाफाको ग्यारेन्टी होइन: दोस्रो बजारमा सूचीकृत भएपछि कम्पनीको वित्तीय अवस्था कमजोर रहेछ भने यसको मूल्य निष्कासन मूल्यभन्दा तल पनि जान सक्छ।
- आवेदन शुल्क (C-ASBA): बैंकहरूले आवेदन भर्दा प्रति आवेदन रु. १० देखि रु. १०० सम्म काट्न सक्छन्। नपर्दा पनि यो शुल्क काटिने हुँदा निःशुल्क सुविधा दिने बैंक छान्नु बुद्धिमानी हुन्छ।
- अन्धधुन्ध भर्ने रणनीति होइन: “जे आए पनि आँखा चिम्लेर भर्ने” बानी नबसाल्नुस्। कम्पनीको वित्तीय अवस्था र विवरणपत्र पढ्ने बानी बसाल्नुस्।
- माग र आपूर्ति: अहिलेको बजारमा मागभन्दा धेरै आवेदन पर्ने हुँदा सेयर पर्ने सम्भावना निकै कम हुन्छ, यसलाई भाग्यको खेल जस्तो मात्र मान्नुस्।
- सेयरको सङ्ख्या वृद्धि: कम्पनीले हकप्रद सेयर, वा बोनस सेयर दिँदा बजारमा सेयरको कुल सङ्ख्या बढ्छ। सेयरको सङ्ख्या बढेपछि कम्पनीको प्रतिसेयर आम्दानी घट्न सक्छ भन्ने कुरा बुझ्न जरुरी छ।
६. राम्रो कम्पनी कसरी छान्ने? (५ बुँदे चेकलिस्ट)
कम्पनीको स्वास्थ्य जाँच्ने केही मुख्य सूचकहरू यस्ता छन्:
१. कम्पनी लगातार नाफामा छ? (विगत ३-५ वर्षको वित्तीय विवरण हेर्नुस्)। २. लाभांश इतिहास कस्तो छ? (के कम्पनीले हरेक वर्ष लगानीकर्तालाई प्रतिफल दिइरहेको छ?) ३. संस्थापक/व्यवस्थापन विवादमा छ कि छैन? (नेतृत्व इमानदार र विवादरहित हुनुपर्छ)। ४. खराब कर्जा बढिरहेको छ? (बैंक वा वित्तीय संस्था भएमा खराब कर्जा वा NPL ३-४% भन्दा तल हुनु राम्रो मानिन्छ)। ५. कारोबार (तरलता) पर्याप्त छ? (बजारमा सजिलै किन्न र बेच्न सकिने अवस्था छ कि छैन?)
प्राविधिक विश्लेषण (Technical Analysis): प्राविधिक विश्लेषण (चार्ट र ट्रेन्ड हेर्ने काम) छोटो अवधिको कारोबारमा उपयोगी हुन सक्छ। तर याद राख्नुस्— “चार्टले सम्भावना देखाउँछ, निश्चितता होइन।” यसले भविष्यको मूल्य पक्का भविष्यवाणी गर्न सक्दैन।
७. लगानीकर्ताको मनोविज्ञान र लुकेका जोखिम
सेयर बजारमा गणितभन्दा बढी मनोविज्ञानले काम गर्छ। यी कुराहरूमा ध्यान दिनुस्:
- उच्च प्रतिफल = उच्च जोखिम: उच्च प्रतिफल सम्भावना भएका लगानीमा सधैं उच्च जोखिम पनि हुन्छ—तर उच्च जोखिमले स्वतः उच्च प्रतिफल दिन्छ भन्ने ग्यारेन्टी हुँदैन।
- बुल मार्केटको भ्रम (Bull Market Illusion): बजार एकतर्फी बढिरहेको बेला धेरैलाई आफू निकै कुशल लगानीकर्ता भएको जस्तो लाग्न सक्छ। तर बजार बढ्दा कमजोर कम्पनीको सेयर पनि बढ्न सक्छ। वास्तविक जोखिम बुझ्ने क्षमता बजार घटेका बेला मात्र परीक्षण हुन्छ।
- कर्नरिङ र सर्किटको भ्रम: कुनै सेयर लगातार सर्किट लाग्दैमा त्यो राम्रो कम्पनी हुन्छ भन्ने हुँदैन। बजारमा थोरै सेयर सङ्ख्या भएका (Low Float / Low Cap) कमजोर कम्पनीहरूको मूल्य पनि केही ठूला खेलाडीले होल्ड गरेर कृत्रिम रूपमा बढाएका (Cornering) हुन सक्छन्। भीडको पछि लाग्दा फसिन्छ।
- ठगी र अफवाहबाट बच्नुस्: सामाजिक सञ्जालमा “यो सेयर पक्का बढ्छ” भन्ने अनधिकृत समूह र सन्देशहरूबाट सावधान रहनुस्। धेरैजसो “भित्री सूचना” भन्ने कुरा या त अपुष्ट हल्ला हुन्छ, या कसैको आफ्नै स्वार्थसँग जोडिएको हुन सक्छ।
- अड लट (Odd Lot) को समस्या: नेप्सेको नियमित बजारमा १० ले भाग जाने (जस्तै: १०, २०, ५०) कित्ता मात्र सजिलै बिक्छन्। बोनस खाएर १ वा २ कित्ता मात्र बाँकी भयो भने त्यसलाई बेच्न निकै झन्झट हुन सक्छ। यस्तो अवस्थामा ब्रोकर मार्फत negotiated trade वा अर्को खरीदार खोज्नु पर्न सक्छ।
- तरलता जोखिम: खातामा देखिएको नाफा वास्तवमै तपाईंको पैसा तब मात्र बन्छ, जब त्यो सेयर बेचेर पैसा बैंक खातामा आउँछ।
८. तपाईं कस्तो लगानीकर्ता हो?
कुनै पनि सेयर किन्नुअघि आफूलाई चिन्नुस्। तपाईंले कति जोखिम सहन सक्नुहुन्छ भन्ने कुरा तपाईंको उमेर, आम्दानी, पारिवारिक जिम्मेवारी, र मानसिक अवस्थासँग पनि जोडिएको हुन्छ:
- दीर्घकालीन लगानीकर्ता: अल्पकालीन उतारचढावलाई बेवास्ता गर्दै ३-५ वर्ष वा त्योभन्दा बढी समयका लागि राम्रो कम्पनीमा लगानी गर्ने।
- लाभांश लगानीकर्ता: सेयर मूल्य बढेको भन्दा पनि हरेक वर्ष आउने बोनस र नगद लाभांशमा रमाउने।
- अल्पकालीन कारोबारी (Trader): सस्तोमा किन्ने र मूल्य बढेपछि केही दिन वा हप्तामै बेचेर नाफा कमाउने।
महत्त्वपूर्ण सुझाव: नयाँ लगानीकर्ताले सुरुमा सक्रिय ट्रेडिङबाट टाढै रहनु बुद्धिमानी हुन्छ। किनकि यो मनोवैज्ञानिक रूपमा अत्यन्तै गाह्रो, भावनात्मक रूपमा थकाउने काम हो। बारम्बार किनबेच गर्दा लाग्ने ब्रोकर कमिसन (०.२७% – ०.४०%) ले तपाईंको नाफा खान्छ र धेरैजसो नयाँ ट्रेडरले सुरुका वर्षहरूमा घाटा बेहोर्ने गर्छन्।
९. व्यावहारिक लगानी रणनीति र जोखिम व्यवस्थापन
क) लगानीको आकार (Position Sizing) – कति पैसा लगाउने? एउटै कम्पनीमा कुल पूँजीको धेरै ठूलो हिस्सा कहिल्यै नहाल्नुस्। नयाँ लगानीकर्ताले सुरुमा ५–१०% भन्दा बढी रकम एउटै कम्पनीमा नराख्नु सुरक्षित हुन सक्छ। आफ्नो सबै पूँजी एउटै सेयरमा हाल्ने (“All in” गर्ने) बानी खतरनाक हुन्छ।
ख) सेक्टर रोटेसन र विविधीकरण: नेपाली बजारमा ‘सेक्टर रोटेसन’ (पालैपालो फरक क्षेत्र बढ्ने) प्रवृत्ति छ। त्यसैले एउटै क्षेत्रमा मात्र लगानी गर्दा तपाईंको पोर्टफोलियो लामो समयसम्म नबढ्न सक्छ। लगानीलाई वाणिज्य बैंक, जलविद्युत, र म्युचुअल फन्ड आदिमा छर्नुस्। (नोट: म्युचुअल फन्डले पनि घाटा खान सक्छ। यसलाई “जोखिमरहित” होइन, “तुलनात्मक रूपमा व्यवस्थित र विविधीकृत” विकल्पको रूपमा बुझ्नुपर्छ।)
ग) बजारमा लामो समय रहनु बनाम सही समय पर्खनु: दीर्घकालमा नियमित रूपमा बजारमा रहनु (Time in the Market) प्रायः सबैभन्दा सस्तो मूल्य पर्खने प्रयास (Timing the Market) भन्दा धेरै गुणा प्रभावकारी हुन्छ।
घ) आपतकालीन कोषको कडा नियम: कहिले पनि आपतकालीन बचत, बच्चाको स्कुलको फी, वा ऋण तिर्ने पैसा सेयर बजारमा नलगाउनुस्। बैंकमा कम्तीमा ६ महिनाको खर्च पुग्ने पैसा छुट्याएपछि मात्र बाँकी रहेको अतिरिक्त पैसा नेप्सेमा ल्याउनुस्।
१०. नयाँ लगानीकर्ताले गर्ने सामान्य गल्तीहरू (के नगर्ने?)
१. ऋण लिएर लगानी गर्नु: बजार घटेको बेला ऋणको ब्याज र साँवा तिर्नुपर्दा मानसिक सन्तुलन गुम्न सक्छ। २. हकप्रद सेयर (Right Share) नभर्नु: कम्पनीले हकप्रद सेयर दिँदा बजारमा सेयरको मूल्य समायोजन भएर घट्छ। यदि तपाईंले आफ्नो भागमा परेको हकप्रद सेयर तोकिएको समयमा भर्नुभएन भने तपाईंलाई सिधै आर्थिक घाटा हुन्छ। ३. फेसबुक/टेलिग्रामका टिप्स पछ्याउनु: अरूको लहैलहैमा लागेर किन्दा फसिने सम्भावना धेरै हुन्छ। ४. घाटामा अत्तालिएर बेच्नु: बजार घट्नेबित्तिकै डराएर राम्रो कम्पनीको सेयर सस्तोमा फाल्नु। ५. बिना अध्ययन दौडिनु: जलविद्युत वा अरू कुनै क्षेत्र बढ्यो भन्दैमा बिना अध्ययन भीडको पछि कुद्नु। ६. औसत (Averaging) को पासो: खराब कम्पनीको सेयर घटिरहेको बेला ‘सस्तो भयो’ भनेर औसत मूल्य मिलाउन थप सेयर किन्नु भनेको बलिरहेको आगोमा हात हाल्नु जस्तै हो। राम्रो कम्पनीमा मात्र औसत गर्नुस्। ७. अवसर लागत (Opportunity Cost) नबुझ्नु: कमजोर कम्पनीमा लामो समय पैसा अड्किँदा तपाईंले राम्रो अवसर गुमाइरहनुभएको पनि हुन सक्छ। यसलाई ‘Opportunity Cost’ भनिन्छ।
११. कर, शुल्क र महँगीसँगको लडाइँ
- व्यक्तिगत लगानीकर्ताका लागि पूँजीगत लाभ कर: ३६५ दिनभन्दा कम राखेर बेच्दा नाफाको ७.५%, र ३६५ दिनभन्दा बढी राखेर बेच्दा नाफाको ५% कर लाग्छ। (संस्थागत लगानीकर्ताको हकमा करको दर फरक हुन्छ)।
- लाभांश कर: कम्पनीले दिने नगद वा बोनस सेयरमा ५% कर लाग्छ, जुन कम्पनीले नै काटेर तपाईंको खातामा पठाउँछ।
- कारोबार शुल्क: नेप्सेमा प्रत्येक खरिद-बिक्रीमा दलाललाई निश्चित कमिसन (करिब ०.२७% देखि ०.४०%) र नियामक शुल्क तिर्नुपर्छ।
- महँगी (Inflation) सँग तुलना: मुद्दती निक्षेप तुलनात्मक रूपमा कम जोखिमपूर्ण हुन्छ, तर यसले महँगीलाई जित्न गाह्रो हुन्छ। दीर्घकालमा महँगीलाई जितेर सम्पत्ति निर्माण गर्न सेयर बजार प्रभावकारी हुन्छ।
१२. बोनस: नेप्सेमा सुरुको १ वर्षको यात्रा (रोडम्याप)
पहिलो ३ महिना:
- प्राथमिक निष्कासन (IPO) मात्र भर्ने।
- बजारको चाल हेर्ने (Market Watch) बानी बसाल्ने।
- कम्पनीका वित्तीय विवरण र समाचारहरू पढ्ने अभ्यास गर्ने।
३ देखि ६ महिना:
- दोस्रो बजारमा सानो रकम (रु ५,००० – १०,०००) बाट लगानी सुरु गर्ने।
- दलालको प्रणाली (TMS) र कारोबार प्रक्रिया राम्रोसँग बुझ्ने।
६ महिना देखि १ वर्ष:
- आफ्नै लगानी रणनीति (दीर्घकालीन वा लाभांश केन्द्रित) बनाउने।
- बजार घट्दा वा बढ्दा भावना नियन्त्रण गर्न सिक्ने। आफ्नो गल्तीबाट पाठ सिक्ने।
१३. छिटो सुरुआत र महत्त्वपूर्ण नियम
चरण १: आफ्नो बैंकमा गएर डिम्याट र मेरोसेयर खाता खोल्नुस्, साथै CRN नम्बर लिनुस्। चरण २: मेरोसेयर सक्रिय भएपछि बजारमा आएका IPO मा आवेदन दिन सुरु गर्नुस्। चरण ३: राम्रो दलाल छानेर TMS खाता खोल्नुस्। चरण ४: बजारलाई बुझ्ने प्रयास गर्दै माथिको रोडम्याप अनुसार यात्रा सुरु गर्नुस्।
महत्त्वपूर्ण: सेयर बेचेपछिको काम (EDIS) दोस्रो बजारमा सेयर बेचिसकेपछि तोकिएको समयभित्र मेरोसेयरबाट WACC र EDIS (सेयर हस्तान्तरण) गर्न कहिल्यै नबिर्सनुस्। समयमै सेयर हस्तान्तरण नगरे तपाईंलाई २०% ‘क्लोज-आउट’ जरिवाना (Close-out Penalty) लाग्नेछ।
आवश्यक उपकरणहरू
- MeroShare: आवेदन भर्न, सेयर हस्तान्तरण (EDIS) गर्न र आफ्नो विवरण हेर्न।
- NEPSE (nepalstock.com.np): आधिकारिक बजार तथ्याङ्क हेर्न।
- ShareSansar / Merolagani: बजारको समाचार र कम्पनीको रिपोर्टहरू हेर्न।
नेप्सेको सुनौलो नियम
- ऋण लिएर लगानी नगर्नुस्।
- आफूले नबुझेको कम्पनीमा पैसा नहाल्नुस्।
- अफवाहभन्दा वित्तीय विवरणमा विश्वास गर्नुस्।
- बजार घट्दा डर होइन, धैर्य चाहिन्छ।
- पूँजी जोगाउनु नै पहिलो सफलता हो।
१४. निष्कर्ष
रियालिटी चेक (Reality Check): सेयर बजारले छोटो समयमा धनी बनाउने सपना देखाउन सक्छ, तर दीर्घकालमा यसमा धैर्यवान र अनुशासित लगानीकर्ताले नै पुरस्कार पाउने देखिन्छ।
सफल लगानी भनेको “कुन सेयर किन्ने?” भन्ने मात्र प्रश्न होइन। यो आफ्नै व्यवहार, जोखिम सहने क्षमता र दीर्घकालीन सोच बुझ्ने प्रक्रिया पनि हो। अन्ततः नेप्से केवल पैसा कमाउने बजार होइन, यो तपाईंको निर्णय क्षमता, धैर्य र वित्तीय अनुशासनको परीक्षा हो।
परिशिष्ट: नेप्सेको वर्तमान अवस्था (Market Update)
(यो खण्ड बजारको तात्कालिक अवस्थामा आधारित छ र समयसँगै परिवर्तन हुन सक्छ।)
१. लगानीकर्ताको पहुँच र सहभागिता: हालका वर्षहरूमा डिम्याट र अनलाइन कारोबार खाताको संख्या तीव्र रूपमा बढेको छ, जसले बजारमा खुद्रा लगानीकर्ताको सहभागिता उल्लेखनीय रूपमा बढेको देखाउँछ।
२. बैंकिङ क्षेत्रको चुनौती र तरलता: बैंकिङ क्षेत्रमा हाल खराब कर्जाको चाप मुख्य चिन्ताको विषय बनेको छ। यसले गर्दा बैंकहरूको नाफा र लाभांश वितरण क्षमतामा विगतका वर्षहरूभन्दा केही संकुचन आएको छ। यद्यपि, बैंकिङ प्रणालीमा पर्याप्त तरलता (लगानीयोग्य रकम) रहेको छ।
३. नीतिगत प्रभाव: नेपाल राष्ट्र बैंकको नीति दर र ब्याजदरको दिशा बजारको लागि निर्णायक छ। ब्याजदर घट्दो क्रममा रहँदा सेयर बजारलाई समर्थन मिल्न सक्छ।
वर्तमान निष्कर्ष: हालको बजार नीतिगत अनिश्चितता र उच्च तरलता बीचको सन्तुलनमा छ। यस्तो बेलामा लहैलहैको पछि नलाग्नुस्। कम्पनीको पछिल्लो त्रैमासिक रिपोर्ट आफैं पढ्ने बानी बसाल्नु नै सुरक्षित लगानीको आधार हो।


प्रतिक्रियाहरू